Posted on

Extra bureaucratie voor buurtenergie?

In het energie-accoord dat onlangs werd gesloten, is beklonken dat burgers worden gestimuleerd om gezamenlijk duurzame energie op te wekken in buurt-energiecentrales. Een belasting-voordeel van 7,5 cent per opgewekte kWh moet het voor omwonenden financieel interessant maken om te participeren in bijvoorbeeld een zonne-energiesysteem op een schooldak of sporthal. Een geweldig idee, waardoor iedereen staat te trappelen om het grote potentieel aan dak-oppervlak in de buurt te benutten. Mensen die zelf geen dak hebben, of onder een voor de zon ongunstig gelegen dak wonen, kunnen zo toch meewerken aan een duurzame energievoorziening. 1 januari 2014 zal het zover zijn. Dan gaat de regeling die coöperaties en omwonenden met aangrenzende aan elkaar moet verbinden. Zeker 100 duizend initiatiefrijke burgers zouden hier naar verwachting gebruik van maken met grotere saamhorigheid en zelfredzaamheid van de wijk tot gevolg.

De juichstemming veranderde afgelopen week toen de eerste contouren van de op handen zijnde regeling bekend werden:

  • Particulieren investeren middels een cooperatie of VVE in een duurzaam energiesysteem. Voor het plaatsen van de zonnepanelen (of een ander duurzaam energiesysteem) gaat de buurtorganisatie een samenwerking aan dakeigenaren zoals schoolbestuur of gemeente.
  • Het duurzame energie systeem wordt gekoppeld aan het net via een nieuwe aansluiting.
  • De stroom kan worden verkocht aan het hoogst biedende energiebedrijf. Indicatief kunnen we uitgaan van een bedrag van 4-7 cent per kWh, ex BTW.
  • De coöperatie of VVE kijkt aan het einde van het jaar hoeveel stroom er is opgewekt, en berekent op basis van de inleg van de leden hoeveel dit is per lid. Dit getal wordt doorgegeven aan de energieleverancier van ieder afzonderlijk lid. Die krijgt daarvoor een bedrag van 7,5 cent per kWh om te verrekenen met de energierekening van zijn klant; het lid.
  • Na 4 jaar wordt bekeken of de regeling wordt gecontinueerd.

Afgelopen jaren hebben we zonder subsidie samen met burgers in het Soesterkwartier van Amersfoort gepionierd met het opzetten van een collectieve buurt-energiecentrales. Met zonnepanelen op het dak van de lokale basisschool bieden wij onze investerende buurtbewoners de mogelijkheid om het bedrag terug te verdienen met een klein beetje winst. Dat kan doordat we werken met vrijwilligers. Niemand wordt er rijk van, maar door de combinatie van onderwijs, buurt-initiatief en duurzame energie krijgen wij voldoende mensen op de been. Er is geen subsidie nodig, maar wel een enthousiast schoolbestuur, daadkrachtige burgers en een faciliterende gemeente.

Wij gaan dat komende jaren doorzetten, maar we zullen geen gebruik maken van de Energie-akkoord-regeling. Met de nieuwe regeling worden lokale energie coöperaties en de dakeigenaren op extra kosten gejaagd. De extra aansluiting kost geld terwijl technisch gezien vaak geen extra aansluiting nodig is. De extra administratie voor coöperaties en energieleveranciers is een flinke organisatorische belasting met grote kans op fouten. Dit weegt niet op tegen de te verwachte opbrengsten van 7,5 cent + 4 tot 7 cent per kWh. De meerkosten maken de regeling onaantrekkelijk het voor zonne-energie buurtcentrales. Een terugverdientijd van 20 jaar is daarmee niet ondenkbaar. Mogelijk is het voor windenergie centrales wel interessant, maar windmolens staan doorgaans niet in een aangrenzende postcodegebied. Met de onzekerheid of de regeling na 4 jaar nog bestaat zal het lastig worden om enthousiast investerende buurtbewoners te vinden voor de lange termijn.

We denken daarom ook dat de regeling in zijn huidige vorm een doodgeboren kindje is. Als actieve burgers willen we graag constructief zijn. We bieden Den Haag dan ook een robuust alternatief, die in uitvoering zo eenvoudig is dat hij mogelijk vergeten is om in overweging te nemen. We trekken de parallel met giften aan goede doelen. Jaarlijks kunnen we de giften aan organisaties met een ANBI-status (Algemeen Nut Beogende Instellingen) aftrekken van onze inkomstenbelasting. We stellen voor om deelnemers van buurt-energiecentrales hun aandeel in opgewekte energie jaarlijks als aftrekpost op te geven aan de belasting. De buurtcentrale dient hiertoe een status te verwerven bij de belastingdienst. Jaarlijks ontvangen de leden een gewaarmerkte verklaring per lid met zijn aandeel opgewekte energie dat opgegeven kan worden. De overheid kan per jaar zelf besluiten hoeveel belasting per kWh kan worden afgetrokken. Op deze wijze kunnen bestaande initiatieven ongestoord blijven doen waar ze goed in zijn; buurtbewoners enthousiast maken. Maar dan met een klein belastingvoordeeltje in het verschiet. Zo simpel kan het ook.

Henry de Gooijer (SolarSchools) & Camiel Versluis (Zon@School)